انواع کشت سلولی:
کشت اولیه: سلولها مستقیماً از بافت جدا شده و عمر محدودی دارند
خط سلولی (Cell Line): سلولهایی که توانایی تقسیم نامحدود پیدا کردهاند.
کشت سوسپانسیون: سلولهای شناور در محیط کشت
کشت چسبنده: سلولهای متصل به سطح
لوازم و تجهیزات اصلی کشت سلولی:
۱. محیط کشت (Culture Medium)
حاوی مواد مغذی، ویتامینها، اسیدهای آمینه
معمولاً شامل: DMEM، RPMI، F12
FBS (Fetal Bovine Serum): مکمل ضروری حاوی فاکتورهای رشد
۲. فلاسک کشت سلول
انواع T25، T75، T175-سطح مناسب برای چسبندگی سلولها-درب صافیدار برای تبادل گاز
۳. هود لامینار (Laminar Flow Hood)
ایجاد محیط استریل برای کار-جلوگیری از آلودگی
۴. انکوباتور (Incubator)
دمای ۳۷°C-رطوبت ۹۵٪-CO₂ ۵٪ برای تنظیم pH
۵. سانتریفیوژ
سانتریفیوژ سلولها-جدا کردن supernatant
۶. مواد مصرفی:
تریپسین-EDTA: برای جدا کردن سلولهای چسبنده
PBS بافر: برای شستشوی سلولها
آنتیبیوتیک: پنی سیلین/استرپتومایسین-دیمتیل سولفواکساید (DMSO): برای فریز کردن سلولها
۷. لوازم استریل:
پیپت، نوک پیپت، میکروتیوب-پلیتهای ۶، ۱۲، ۲۴، ۹۶ چاهکی
کاربردهای کشت سلولی:
تولید آنتیبادی مونوکلونال-تست سمیت داروها-مطالعه مکانیسمهای بیماری-تولید واکسن-پزشکی بازساختی
مراحل اصلی کشت سلولی:
۱. پاساژ سلول (Subculture)-شستشو با PBS-هضم با تریپسین-خنثیسازی با محیط کشت-سانتریفیوژ و کشت مجدد
۲. فریز کردن (Cryopreservation)-سلولها در محیط حاوی FBS و DMSO-ذخیره در نیتروژن مایع (۱۹۶-°C)
۳. کنترل کیفیت-بررسی آلودگی-شمارش سلول با هموسایتومتر-تست زندهمانی
چالشهای کشت سلولی:
آلودگی (قارچ، باکتری، مایکوپلاسما)-تغییر فنوتیپ سلولها
هزینه بالای مواد مصرفی- نیاز به نیروی متخصص
این تکنیک پایهای برای بسیاری از تحقیقات زیستشناسی مدرن و تولیدات بیوتکنولوژی محسوب میشود.
