کشت سلولی چیست؟
کشت سلولی (Cell Culture) به فرآیند رشد و نگهداری سلولها در شرایط کنترل شده و خارج از محیط طبیعی بدن (in vitro) گفته میشود. این تکنیک امکان مطالعه سلولها در محیطی ایزوله و استاندارد را فراهم میکند.
انواع کشت سلولی:
کشت اولیه: سلولها مستقیماً از بافت جدا شده و عمر محدودی دارند
خط سلولی (Cell Line): سلولهایی که توانایی تقسیم نامحدود پیدا کردهاند
کشت سوسپانسیون: سلولهای شناور در محیط کشت
کشت چسبنده: سلولهای متصل به سطح
این تکنیک پایهای برای بسیاری از تحقیقات زیستشناسی مدرن و تولیدات بیوتکنولوژی محسوب میشود.
لوازم و تجهیزات اصلی کشت سلولی:
۱. محیط کشت (Culture Medium)
حاوی مواد مغذی، ویتامینها، اسیدهای آمینه-معمولاً شامل: DMEM، RPMI، F12
FBS (Fetal Bovine Serum): مکمل ضروری حاوی فاکتورهای رشد
۲. فلاسک کشت سلول
انواع T25، T75، T175-سطح مناسب برای چسبندگی سلولها-درب صافیدار برای تبادل گاز
۳. هود لامینار (Laminar Flow Hood)
ایجاد محیط استریل برای کار-جلوگیری از آلودگی
۴. انکوباتور (Incubator)
دمای ۳۷°C-رطوبت ۹۵٪-CO₂ ۵٪ برای تنظیم pH
۵. سانتریفیوژ
سانتریفیوژ سلولها-جدا کردن supernatant
۶. مواد مصرفی:
تریپسین-EDTA: برای جدا کردن سلولهای چسبنده
PBS بافر: برای شستشوی سلولها
آنتیبیوتیک: پنی سیلین/استرپتومایسین
دیمتیل سولفواکساید (DMSO): برای فریز کردن سلولها
۷. لوازم استریل:
پیپت، نوک پیپت، میکروتیوب
پلیتهای ۶، ۱۲، ۲۴، ۹۶ چاهکی
مراحل اصلی کشت سلولی:
۱. پاساژ سلول (Subculture)
شستشو با PBS-هضم با تریپسین-خنثیسازی با محیط کشت-سانتریفیوژ و کشت مجدد
۲. فریز کردن (Cryopreservation)-سلولها در محیط حاوی FBS و DMSO-ذخیره در نیتروژن مایع (۱۹۶-°C)
۳. کنترل کیفیت-بررسی آلودگی-شمارش سلول با هموسایتومتر-تست زندهمانی
